Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) Bae Caerfyrddin ac Aberoedd
Mae ACA Bae Caerfyrddin ac Aberoedd yn cwmpasu ardal o Ynys Catrin yn y gorllewin at fan sydd ychydig i’r gorllewin o Drwyn Oxwich yn y dwyrain. Mae’n safle mawr, sy’n cwmpasu aber y Tair Afon (Afonydd Taf, Tywi a Gwendraeth), Cilfach Tywyn ac Aber Llwchwr, a rhannau gogleddol a gorllewinol Penrhyn G诺yr.
Dynodwyd yr ACA yn ffurfiol ym mis Rhagfyr 2004 am fod ynddo enghreifftiau Ewropeaidd rhagorol o chwe chynefin a pum rhywogaeth a restrir yng Nghyfarwyddeb Cynefinoedd yr UE yn nodweddion cadwraeth o ddiddordeb. Y rhain yw:聽
Cynefinoedd:
- Aberoedd
- Cilfachau a baeau mawr bas
- Dolydd heli鈥檙 Iwerydd
- Salicornia a phlanhigion eraill sy鈥檔 cytrefu mewn llaid a thywod
- Gwastadeddau llaid a gwastadeddau tywod nad ydynt wedi’u gorchuddio gan dd诺r y m么r ar lanw isel
- Banciau tywod sydd wedi’u gorchuddio fymryn drwy鈥檙 amser gan dd诺r y m么r
Rhywogaethau:
- Herlyn Alosa alosa
- Gwangen Alosa fallax
- Llysywen bendoll yr afon Lampetra fluviatilis
- lysywen bendoll y m么r Petromyzon marinus
- Dyfrgi Ewrasiaidd Lutra lutra
Mae鈥檔 cynnwys ardaloedd helaeth o wastadeddau llaid a gwastadeddau tywod rhynglanwol ac mae cregyn deuglawr yn amlwg dros ben mewn ardaloedd eang o’r gwastadeddau hyn.
Mae’r ACA yn cynnwys Cefnen Helwick, sef cefnen o dywod islanwol sy鈥檔 fas ac yn llinol. Mae鈥檙 gefnen hon yn anarferol gan ei bod yn agored iawn i effeithiau鈥檙 tonnau a鈥檙 llanw.
Mae Cilfach Tywyn a system y Tair Afon yn darparu llwybr mudo i salmonidau, llysywod pendoll a gwangod.
Gwybodaeth bellach:
Mae crynodeb o鈥檙 wybodaeth am y safle ar gael ar wefan y Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur, yma.
Mae map cryno sy’n dangos dosbarthiad dangosol nodweddion y cynefin ar gael yma.